Dyddiadau darlledu Refrain a Thaith Undo Things Done

●       BBC Radio 4, darllediad DU gyfan o Refrain 4:00pm Rhagfyr 17

●       Taith arddangosfa Undo Things Done – agor yn Nhŷ Pawb, Wrecsam, dydd Gwener 14 Chwefror 2020.

Bydd yr arddangosfa’n para tan ddydd Sul 26 Ebrill 2020

●       Taith arddangosfa Undo Things Done - agor yn Bluecoat, Lerpwl Gwener 6 Tachwedd 2020.

Bydd yr arddangosfa’n para tan ddydd Sul 14 Mawrth 2021 

 

Mae’n bleser gan Gymru yn Fenis Wales in Venice gyhoeddi manylion digwyddiad cau swyddogol a dyddiadau taith arddangosfa unigol Sean Edwards Undo Things Done. Ymchwiliad barddol i le, gwleidyddiaeth a dosbarth, sy’n cydblethu â hanesion personol, cafodd y cyflwyniad Collateral swyddogol hwn ei gomisiynu gan Gyngor Celfyddydau Cymru ar achlysur 58fed Arddangosfa Celf Ryngwladol - La Biennale di Venezia gyda’r prif bartner Tŷ Pawb, Wrecsam a’r curadur gwadd Marie-Anne McQuay.

Mae Edwards yn cloi Undo Things Done yn Fenis (11 Mai - 24 Tachwedd 2019) gyda darllediad sy’n nodi rhan olaf Refrain, cyd-gynhyrchiad gyda National Theatre Wales gyda pherfformiad gan fam yr artist Lily Edwards. Mae’r ddrama radio hon, sydd wedi bod yn ganolog i’r arddangosfa, wedi bod yn cael ei pherfformio’n ddyddiad yn ystod y Biannale, wedi ei ffrydio’n fyw o’i fflat yng Nghaerdydd i safle Cymru yn Fenis Wales in Venice 2019, sef Santa Maria Ausiliatrice, Castello. Mae Refrain yn plethu atgofion Lily Edwards o’i magwraeth mewn Cartref Plant Catholig yng Ngogledd Iwerddon a’i bywyd diweddarach yng Nghymru, gyda deunyddiau a ganfuwyd ac atgofion Sean Edwards o’i blentyndod. 

Bydd darllediad a gomisiynwyd yn unswydd gan BBC Radio 4, ac a gynhyrchir gan Martin Williams a John Norton yn cyflwyno fersiwn addasedig o Refrain am 4pm, Rhagfyr 17. Hwn fydd y tro cyntaf i Refrain gael ei chlywed ledled Cymru a’r DU, lle bydd i’w chlywed mewn gofodau domestig drwy setiau radio yn y cartref, gan efelychu’r ystafell lle mae Lily Edwards yn darllen yn ddyddiol. Bydd Tŷ Pawb, y sefydliad celfyddydol yn Wrecsam hefyd yn darlledu’r perfformiad, gan drefnu digwyddiad lle gall y gymuned ddod at ei gilydd i wrando.  

Bydd arddangosfa Cymru yn Fenis Wales in Venice 2019 Undo Things Done yn teithio’n gyntaf i Dŷ Pawb, Wrecsam – digwyddiad arwyddocaol yn hanes y mudiad, sy’n dathlu’r celfyddydau a diwylliant ochr yn ochr â threftadaeth gyfoethog tref farchnad Wrecsam y dyfarnwyd y Fedal Aur am Bensaernïaeth iddi yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2019. Bydd yr arddangosfa’n cael ei hail-ddylunio o gyd-destun penodol iawn y Santa Maria Ausiliatrice, lle’r oedd gweithiau celf wedi’u harddangos yn ystafelloedd cysylltiedig yr hen leiandy, sy’n awr yn ysgol a chanolfan gymunedol. Man cychwyn Undo Things Done yw profiad Edwards o gael ei fagu ar ystâd o dai cyngor yng Nghaerdydd yn y 1980au, gan gofnodi a dehongli’r cyflwr a ddisgrifir ganddo fel un lle’r oedd yn 'peidio disgwyl gormod' ar ffurf iaith weledol; un sy’n portreadu ffordd o fyw sy’n gyfarwydd i lawer iawn o bobl. 

Ym mis Tachwedd 2020 bydd yr arddangosfa’n symud i bartner Cymru yn Fenis Wales in Venice 2019 Bluecoat, Lerpwl lle bydd Edwards yn creu addasiad arall o Undo Things Done a fydd yn llenwi pedair oriel Bluecoat. Yn y cyflwyniad hwn, bydd yr artist yn cydblethu gweithiau newydd a hŷn sy’n adleisio’r un ymdeimlad hunangofiannol ag Undo Things Done. 

Bydd corff newydd o weithiau emosiynol Edwards ar gyfer Undo Things Done - ffilm, cerfluniau, printiau a chwiltiau Cymreig – felly’n ehangu ac yn datblygu gyda’r daith. Yn nodedig am ei ymagwedd gerfluniol tuag at y cyffredin, mae Edwards yn aml yn cychwyn ag elfennau sy’n ymddangos yn ddigyswllt ar yr olwg gyntaf ond sydd wedi’u plethu â chysylltiadau hunangofiannol a diwylliannol. Drwy brosesau ymchwilgar gan gynnwys amser a dreuliodd mewn archifau, amgueddfeydd a llyfrgelloedd lleol, mae’n dwyn ynghyd ddelweddau, storïau, dyfyniadau a chlipiau. Drwy brocio, ynysu, dethol a dwyn y cyfan ynghyd y daw eu hadleisiau gwleidyddol a ffurfiol i’r wyneb. 

Meddai Sean Edwards, artist a gynrychiolodd Cymru yn Cymru yn Fenis Wales in Venice 2019: Rwyf wrth fy modd bod y gwaith a gynhyrchwyd ar gyfer Cymru yn Fenis yn awr yn mynd i gael ei brofi gan gynulleidfaoedd yng Nghymru ac y bydd yr addasiad o Refrain, gwaith sydd wedi bod yn ganolog i’r gosodiad yn Fenis, yn awr yn cael ei ddarlledu i gartrefi pobl. Mae’n anrhydedd gallu cyflwyno’r gwaith hwn ar BBC Radio 4, ac mae’n uchafbwynt addas i ymrwymiad hael fy mam i berfformio’n ddyddiol drwy gydol y Biennale.” 

Meddai Marie-Anne McQuay, Curadur Cymru yn Fenis Wales in Venice 2019 a Phennaeth Rhaglenni Bluecoat: Rydym wrth ein bodd cael rhannu’r newyddion am y daith Cymru yn Fenis yn ystod 2020-21 i Dŷ Pawb, Wrecsam, canolfan gelfyddydau ddiweddaraf Cymru ac i ymestyn y bartneriaeth hon i Bluecoat, Lerpwl, canolfan gelfyddydau hynaf y DU. Bydd darllediad Refrain ar yr un pryd ledled y DU ac yn Fenis yn galluogi i lais Lily Edwards adleisio ar draws ffiniau a therfynau. Mae ei hymroddiad rhyfeddol i ddarllen yn fyw yn ystod pob dydd o’r Biennale wedi rhoi canolbwynt arbennig iawn i arddangosfa Sean i brofiad Undo Things Done ac ni fyddai hyn wedi cael ei wireddu heb gefnogaeth National Theatre Wales a Chyngor Celfyddydau Cymru.” 

Meddai Jo Marsh, Cyfarwyddwr Creadigol Tŷ Pawb, sefydliad arweiniol Cymru yn Fenis Wales in Venice 2019: "Mae wedi bod yn fraint i Dŷ Pawb gael gweithredu fel sefydliad arweiniol Cymru yn Fenis eleni ac rydym yn edrych ymlaen at ddod ag arddangosfa deimladwy ac ingol Sean Edwards i Wrecsam y Gwanwyn nesaf. Ar ddiwedd yr arddangosfa yn Fenis ym mis Tachwedd, bydd y darllediad radio cenedlaethol byw o Refrain i’w glywed ar draws Neuadd y Farchnad – moment symbolaidd dros ben inni, a fydd yn cysylltu Tŷ Pawb â’r cyflwyniad yn Fenis, ac yn gweithredu fel rhagflas o’r arddangosfa i’n cynulleidfaoedd lleol." 

Meddai Kully Thiarai, Cyfarwyddwr National Theatre Wales cyd-gynhyrchwyr Refrain: “Meddai Kully Thiarai, Cyfarwyddwr Artistig National Theatre Wales "Ers mis Mai, mae Lily wedi bod yn darlledu’n fyw i Fenis bob dydd o’i chartref yng Nghaerdydd, gan ddiddanu miloedd o ymwelwyr ag arddangosfa ei mab yn y Biennale. Yn ystod y cyfnod hwnnw mae hi wedi dod yn rhan annatod o deulu National Theatre Wales ac rydym wrth ein bodd y bydd ei llais yn awr i’w glywed yn ôl adref yn y darllediad arbennig hwn ar BBC Radio 4."